W tym artykule (4)
Wybrałem Demänovską Dolinę w czerwcu dlatego, że chciałem zabrać kogoś, kto w Tatrach Niżnych jeszcze nie był — kogoś, kto ma może tyle górskich dni za rok, ile ja za weekend. Dolina jest na tyle wieloformatowa, że można tu znaleźć coś na każdy poziom. Jaskinia pierwszego dnia, szczyt drugiego. Wracasz z dwóch bardzo różnych doświadczeń, choć nocujesz w tym samym hotelu i używasz tego samego parkingu.
Bazowałem przy wejściu do doliny — jest tu kilka pensjonatów i hoteli przy drodze, ceny w czerwcu rozsądne. Nocleg z śniadaniem wyszedł nas w okolice czterdziestu euro na osobę za noc. To poziom zbliżony do polskich schronisk, ale z własnym pokojem i łazienką. W lipcu i sierpniu ceny rosną — rezerwuj z miesięcznym wyprzedzeniem jeśli jedziesz w weekend.
Dojazd z polskiej granicy przez Zwardoń lub Chyżne — do Demänovskiej Doliny od granicy jest jakieś dwie godziny jazdy, zależnie od ruchu na drodze przez Ružomberok. My jechaliśmy przez Zwardoń, drogę przez Czadcę i dalej autostradą D1 — sprawna trasa, okolica Liptowskiego Mikulasza jest niedaleko od wejścia do doliny.
Dzień pierwszy: Jaskinia Wolności
Jaskyňa Slobody — po polsku Jaskinia Wolności — to jedna z najdłuższych jaskiń słowackich dostępnych turystycznie, z kilkoma kilometrami korytarzy, z których turyści widzą kilkaset metrów trasy standardowej. Bilet normalny kosztował w tym sezonie coś w okolicach ośmiu do dziesięciu euro od osoby, trasa standardowa trwa okrągło godzinę. Wejść można tylko z przewodnikiem, grupy co pół godziny — przybycie bez rezerwacji oznacza czekanie, szczególnie w weekendy.
Temperatura wewnątrz stała przez cały rok w okolicach siedmiu stopni Celsjusza. W czerwcu, przy dwudziestu pięciu na zewnątrz, wejście jest dość dramatyczną zmianą. Miej przy sobie coś do zarzucenia na siebie, nawet jeśli wchodzisz w koszulce — przez pierwsze kilka minut zimno jest naprawdę odczuwalne. Ja nie miałem kurtki i przez chwilę żałowałem.
Jaskinia zrobiła na mnie wrażenie — i mówię to jako ktoś, kto jaskinii nie szczególnie szuka. Stalagmity w kształtach, które ktoś kiedyś postanowił nazwać własnymi imionami, kaskady nacieków, jezioro podziemne. Przewodnik mówił po słowacku i po angielsku, co dla nas wystarczyło. Po słowacku i tak rozumiałem jakieś siedemdziesiąt procent przy wolnym mówieniu.
Obok Jaskyňy Slobody jest też Jaskyňa Demänovská ľadová — Jaskinia Lodowa. To dwie oddzielne trasy, bilet osobno. Nie byłem w Lodowej tym razem, ale mówią, że lodowe nacieki robią wrażenie wczesnym latem kiedy jeszcze są w pełni. Gdybym miał trzy dni zamiast dwóch, wziąłbym obie jaskinie.
Po wyjściu zjedliśmy obiad w barze przy parkingu jaskini. Gulász z dziczyzny kosztował jakieś dziesięć do dwunastu euro, knedla w cenie, kapustnica osiem euro. Poziom typowej słowackiej restauracji przy szlaku, czyli solidny bez złudzeń co do finezji. Porcje duże, jedzenie gorące.
Wieczór w dolinie
Demänovská Dolina to dość specyficzne miejsce wieczorami. W sezonie narciarskim jest tu gwarno — Jasná jest jednym z głównych ośrodków narciarskich Słowacji. W czerwcu cisza po sezonie zimowym i jeszcze przed szczytem letnich turystów. Restauracje w dolinie — kilka opcji, ceny śródziemnomorskie dla czegoś dobrego, słowacki standard dla czegoś prostego.
Poszliśmy na kolację do jednego z pensjonatów przy drodze. Mój towarzysz zamówił bryndzové halušky — pierwsze jego spotkanie z tym daniem. Reakcja była typowa dla kogoś, kto haluszki je po raz pierwszy: zaskoczenie że tak dobre, a wygląda tak po prostu. Bryndza to owczy ser fermentowany, intensywny, i albo ktoś go lubi od razu, albo potrzebuje trochę czasu. Polecam próbować z kwaśną śmietaną.
Dzień drugi: na Chopok
Chopok (2024 m n.p.m.) jest głównym szczytem Tatr Niżnych dostępnych z Demänovskiej Doliny. Można na niego wejść na własnych nogach — od dołu to pięć do sześciu godzin, z przewyższeniem ponad tysiąc dwieście metrów — albo pojechać kolejką linową z Jasnej. My wybrali hybrydę: w górę kolejką, w dół pieszo. Towarzyszowi bardziej zależało na widoku ze szczytu niż na procesie wejścia, co jest uczciwe podejście.
Kolejka linowa z Jasnej działa w sezonie letnim — sprawdź godziny i ceny przed wyjazdem, bo rozkład i ceny potrafią się zmieniać między sezonami. W tym roku bilet w obie strony wyszedł coś w okolicach dwudziestu kilku euro. Kolejka dojeżdża do Chaty Rotunda na wysokości jakichś osiemnastu set metrów, stamtąd jeszcze krótkie podejście pieszo na sam wierzchołek.
Szczyt był nieco zachmurzony w dolnej partii, ale powyżej chmur — czyste niebo i widok na grzbiet ku Ďumbierowi (2046 m n.p.m.) po wschodzie. Często mówię ludziom, że Tatry Niżne są niedoceniane przez polskich turystów, bo stoją w cieniu Zakopanego. Chopok im to zwykle potwierdza — grzbiet jest długi, szeroki i robi wrażenie swoją skalą.
Zejście zabrało nam trzy i pół godziny — szlakiem zielonym wzdłuż potoku w dół do doliny. Ścieżka miejscami kamienista, ale dobrze oznakowana. W dolnej partii las bukowy i świerkowy, kilka drewnianych pomostów nad potokiem. Mój towarzysz miał buty o krok za miękkie na skaliste podłoże — na ostatniej godzinie schodził ostrożniej. To ważne przy wyborze obuwia do takiego zestawu: zejście ze szczytu w dolne partie trasy to inne obciążenie niż spacer po jaskini.
Demänovská Dolina w pigułce
Demänovská Dolina jest w Tatrach Niżnych — po słowacku Nízke Tatry — i należy do Parku Narodowego NAPANT. Wejście na szlaki jest bezpłatne, parking przy jaskiniach płatny.
Czerwiec jest dobrym miesiącem na ten format: mniej ludzi niż w lipcu i sierpniu, w dolinie zielono, na szczytach jeszcze chłodnawo rano. Wiosną jaskinia bywa zamknięta z powodów konserwacyjnych — sprawdź terminarz na oficjalnej stronie przed wyjazdem.
Wróciłem z tym poczuciem, że ta dolina jest jednym z lepszych formatów dla kogoś, kto chce przekonać kogoś innego do Słowacji. Jaskinia robi robotę bez wysiłku fizycznego. Chopok daje widok bez konieczności ciężkiego podejścia. Po dwóch dniach mój towarzysz mówił, że przyjedzie tu znowu — tym razem na narty.
